A miña planta de laranxa lima

Zarpa o Nautilus nunha nova travesía, desta volta chea de novidades: nova tripulación, nova estrutura, novos horarios.

A nosa primeira escala será un clásico da literatura en lingua portuguesa: A miña planta de laranxa lima, de José Mauro de Vasconcelos, un dos novelistas de maior éxito e difusión da narrativa brasileira do século XX.

Conta a historia de Zezé, un neno que medra na pobreza dos suburbios do Brasil máis marxinado. Hai moito de novela social nesta obra, de reflexo realista dos sectores máis desfavorecidos dunha sociedade en expansión. Pero tamén hai moito de poesía, de algo que se asemella á visión integradora do realismo máxico da narrativa hispanoamericana. De feito, hai quen considera que A miña planta de laranxa lima é unha versión, transladada a outro espazo e outro tempo, dunha historia, a de O Principiño, de Saint-Exupéry, cargada de lirismo.

José Mauro de Vasconcelos elaborou esta novela en tan só doce días, reflexando nela as súas vivencias infantís nos barrios pobres de Río de Janeiro. A solidariedade cos que menos teñen, o reflexo da dignidade dos desfavorecidos e o amor á natureza, son tres aspectos da súa produción literaria que poderemos apreciar nesta lectura.

O próximo xoves 13 de decembro ás catro da tarde comeza a tempada de literatura e cine no I.E.S. Fernando Blanco.

Adiós, Hemingway

   

   Unha tormenta exhuma os restos dun cadáver en Finca Vigía, a propiedade de Ernest Hemingway en San Francisco de Paula, Cuba. Nas proximidades do corpo, aparece unha identificación do FBI. As autoridades cubanas deciden encargarlle o caso a Mario Conde, un antigo inspector de policía, agora dedicado á compravenda de libros de ocasión. Pouco a pouco, o detective vai tirando do fío e desentrañando un embrollo no que o propio Hemingway parece estar directamente implicado.

   Con Adiós Hemingway, o xornalista hispanocubano Leonardo Padura ofrece unha nova mostra de novela negra, dando fin (quen sabe se definitivo) á serie de relatos protagonizados polo investigador Mario Conde, nos que aporta unha visión realista e crítica da realidade cubana contemporánea.

   Neste relato, estruturado en dous planos narrativos paralelos, Padura esboza un retrato amargo da figura de Hemingway, desmitificando ao home de acción, corresponsal de guerra, boxeador e afeccionado aos toros e á caza maior, ao presentalo como un ancián prematuro debilitado polo alcohol e a enfermidade.

   Falaremos desta novela na reunión do próximo 20 de xuño, como sempre na biblioteca durante o recreo. A semana anterior, o mércores 13 de xuño, proxectaremos a película Tener y no tener, dirixida en 1944 por Howard Hawks, adaptación da obra do mesmo título de Ernest Hemingway.

Dos arquivos do trasno

A próxima escala na singradura literaria do noso Nautilus será na obra do rianxeiro RafaelDieste Dos arquivos do trasno, todo un clásico da narrativa galega do século XX.

Dieste foi o autor dunha obra multiforme e complexa que abrangue tódolos xéneros literarios e fai uso de dúas linguas de expresión. Como escritor en castelán pertence á Xeración do 27, coa que comparte inquedanzas ideolóxicas e estéticas. Como escritor en galego, inscríbese na chamada Xeración do 25 (ou do 22, segundo outras nomenclaturas), xunto con autores como Manoel Antonio (amigo e compinche de correrías literarias), Amado Carballo, Blanco Amor ou Bouza Brey.

Dos arquivos do trasno é a súa obra narrativa máis destacada en lingua galega. Trátase dunha recompilación de relatos breves de temática variada precedidos dun texto de estructura aforística no que o autor reflexiona sobre o xénero do conto. Nesta obra Dieste explora algúns dos temas máis característicos da literatura galega (a morte, a emigración, a miseria...) empregando técnicas narrativas baseadas na oralidade e na estilización dos materiais que configuran o texto literario. Con Dos arquivos do trasno, publicado por vez primeira no 1926, Dieste, como indica o crítico Rafael Conte, contribuíu decisivamente a modernizar a prosa de ficción galega, apartándoa da súa inclinación cara o costumbrismo ruralista.

O próximo mércores 16 de maio, víspera do Día das Letras Galegas, o Club de Lectura Nautilus rende homenaxe a unha das grandes figuras da nosa literatura.